Vocabulario del idioma zapoteco istmeño (diidxazá)

La referencia obligada del zapoteco en Internet
Recopilación de Oscar Toledo Esteva y familia
Bicaa' ta Oscar Toledo Esteva ne binilidxi

 
Palacio municipal de Juchitán, estado de Oaxaca, México.
Los nombres de Juchitán, Oaxaca: Yoo, Guidxiguié', Lahuiguidxi, Shavizende o Xavizende.

 

A B C Ch D F G H I J L M N Ñ O P Q R S T U V X Y Z

O
Zapoteco
 
  Significado en castellano
 
Ora  Cuando, cada vez
Ora acala'dxitu'  Cuando gusten, cuando quieran
Ora acaladxu'  Cuando quieras, cuando usted guste
Ora be'dabe  Cuando llegó (él, ella)
Ora bíya' zidi'du  Cuando al pasar yo te ví
Ora cheú hralidxe'  Cuando vayas a mi casa, cuando vayas a mi hogar
Ora chindalu'  Cuando llegues
Ora chindatu'  Cuando lleguen ustedes
Ora chindatu' ne gooto'  Cuando lleguen ustedes y coman
Ora chindaya'  Cuando yo llegue
Ora chindou'  Cuando llegues (expresión familiar)
Ora chizaa'nu  Cuando vayamos a pasear, cuando vayamos a caminar
Ora chuubi'nu  Cuando nos vayamos a casa
Ora chuunu  Cuando nos vayamos
Ora ga'  A la hora, a última hora
Ora ganda  Luego, cuando se pueda, cuando se deba (hacer)
Ora ganda si  Sólo cuando se pueda, nomás que se pueda
Ora ganda ziuunu  Sólo cuando se pueda iremos, nomás que se pueda iremos
Ora gapu  Cuando tengas, cuando obtengas
Ora gapu bidxichi  Cuando tengas dinero
Ora gasti'  Cuando no hay, cuando no existe
Ora gasti' binni ne qui gápaxpiá'  Cuando no hay valores, cuando no hay gente honrada
Ora gasti'ni  Cuando no lo hay, cuando eso no existe
Ora goocabe'  Cuando ellos coman
Ora gooto'  Cuando ustedes coman
Ora gue'dabe'  Cuando venga él (ella)
Ora gue'dacabe'  Cuando vengan ellos
Ora gue'dalu'  Cuando vengas
Ora gue'datu'  Cuando vengan ustedes
Ora gue'du hralidxe'  Cuando vengas a mi casa
Ora gue'du hranuá'  Cuando vengas a donde estoy, cuando vengas a mí
Ora gue'du ne náa  Cuando vengas conmigo
Ora guenda'  Cuando yo llegue, cuando yo venga
Ora guibiguéta'  Cuando yo regrese, a mi regreso, en mi regreso
Ora guido'no  Cuando comamos
Ora guiré gubidxa  Cuando salga el sol, cuando el sol salga
Ora guire'lu  Cuando salgas, a la hora que te vayas
Ora guiú' dxi  Cuando llegue el día, cuando llegue la hora
Ora gundaalu'  Cuando sueltas, cuando dejas escapar
Ora gundaalu' xcaandalu'  Cuando dejas escapar tu sueño, cuando dejas escapar tus ilusiones
Ora gundaalu' xcaandalu' hratilu'  Cuando dejas escapar tu sueño ¡mueres!
Ora gúndalu'  Cuando pudiste
Ora gushiidxibe'  Cuando se ríe él, cuando ella se ríe
Ora gushiidxibe' hrataza'be'  Cuando él (ella) ríe se inclina hacia atrás
Ora guuya' lii  Cuando te vea, cuando te veo
Ora guuya' lii hriéche'  Cuando te veo me alegro
Ora guuya' lii hriéche' stale  Cuando te veo me alegro mucho
Ora guzuguaadxini'  Cuando se detenga, cuando se quede quieto (objeto)
Ora guzuguaalu'  Cuando estés de pie, cuando estés parado
Ora hrase' ne ora hribane'  Cuando duermo y cuando despierto
Ora hri'  A estas horas, a esta hora
Ora hrigui'te' binni  Cuando la gente engaña, cuando la gente defrauda
Ora hrigui'te' binni hraqué hricá' luá'  Mi fé la obtengo en los desengaños
Ora hriré gubidxa  Cuando sale el sol, cuando el sol sale
Ora hruuya' lii  Cuando te veo, cuando te observo
Ora hruuya' lii hripapa ladxiduá  Cuando te veo se me acelera el corazón
Ora ibigueta'  Cuando yo regrese
Ora ma gúte'  Cuando me muera, después de la muerte
Ora macháa  Cuando yo me vaya
Ora naalu'  Cuando dices, cuando lo dices
Ora náalu'  Cuando digas, cuando tu digas, cuando lo permitas, cuando quieras
Ora naatu'  Cuando ustedes digan
Ora que'  Esa hora, en esa hora, a esa hora
Ora que' be'du  Entonces llegaste, en esa hora llegaste
Ora que ga'  A la mera hora
Ora que'ru  Tardiamente, ya finalmente, poco después, en ese momento
Ora quezi'  Solo en ese momento, nomás en ese momento
Ora quezi' guirá'ni huandí  Solo en ese momento todas las cosas son verdad
Ora quezi' irá'ni  Solo en ese momento todas las cosas
Ora tiisi  A cualquier hora, cuando quiera
Ora zire'nu  Cuando salíamos, cuando ibamos saliendo
Ora zireu'  Cuando salías, cuando ibas saliendo
Ora zuguaalu'  Cuando estabas parado, cuando estabas de pie
Oracáru'  En ese momento, solo en ese momento
Oraque'  Entonces, después, luego, en ese preciso momento, en ese instante
Oraque' nga  Y entonces, ya entonces
Oraque' nga ma hredabi'be  Entonces vendrá a radicar, entonces vendrá de regreso
Oraqueca'  A la misma hora, luego, en ese momento, a la hora señalada

Continúa...

A B C Ch D F G H I J L M N Ñ O P Q R S T U V X Y Z

Ir al traductor en línea español - diidxazá

Retorno a Diidxazá