Naila
Cuzaani' béeu ti gueela',
Naila cayuuna neza luá'.
Hrabibe náa ne diidxa doo,
gulaquibe ladxido'be lu hruá.
Gudxelaabe shiñé cayuunabe,
ne gudxibenaa sacarí:
ma gudxite' lii ne sti nguiiu,
ma cadi stiu nga ladxiduaya.
Ma gudxite' lii ne sti nguiiu,
ma cadi stiu nga ladxiduaya.
Naila, gudxi náa shiñé cuza'nu náa,
huati, nanu cou nadxiélii;
bibigueta ne náa, cadiguyubu stobi.
Cabeeza lii ti pa qui guínilu',
zuninaalu' ladxiduaya.
Naila, gudxi náa shiñé cuza'nu náa,
huati, nanu cou nadxiélii;
bibigueta ne náa, cadiguyubu stobi.
Cabeeza lii ti pa qui guínilu',
zuninaalu' ladxiduaya.
Traducción de Oscar Toledo Esteva
|
| Naila
En una noche de luna,
Naila lloraba ante mi.
Ella me hablaba con ternura,
puso en mis labios su dulzura.
Yo le decía porqué lloraba,
ella me contestó así:
ya me embriagué con otro hombre,
ya no soy Naila para tí.
Ya me embriagué con otro hombre,
ya no soy Naila para tí.
Naila, di porqué me abandonas,
tonta, si bien sabes que te quiero;
vuelve a mi, ya no busques otro sendero.
Te perdono porque sin tu amor,
se me parte el corazón.
Naila, di porqué me abandonas,
tonta, si bien sabes que te quiero;
vuelve a mi, ya no busques otro sendero.
Te perdono porque sin tu amor,
se me parte el corazón.
Letra de Chuy Rasgado
|
Bola lari
Nase febe huadxí zénda' de hra ñaa.
Hra basoo zénda' bibapa ladxiduá',
tihua lii, sheela' huiine', bisaanu' náa
¡Shi guiní' binni! Lii pe' careeu' zacá.
Stale stale pe' nga bicheeu,
ti que ña'bu' náa pa ma' cheu':
nisi guca í'cu' ne zeu':
ni hribaque', ni hracua' gucoou' zeneu'.
De dxi lii gushañeeu' de hra lídxinu,
hriasacaanda' hreguuya' xcuzina lu':
xpladuyú lu' xninechaa lu' ne xquiiche lu',
de dxi ze lu' guirá'ni neshe' hrilú.
Ora hrase', ora hribáne'
lii zuguaa lu' lu xquendabiaane'.
Ya que sha pa huandí' ma' zeu'
shabayushe' gu'yu' tu guseendaneu'.
Yanna ma stale binni hruuya' ni':
Guendasheela' núu yanna cadi dxandi'.
Hrati yuze ne bere, la' pa' huadxí...
ora que si hruluí guirá' ni huandí'.
Pa ñuu xquendabiaanilu' liá,
que ñuu dxi nizá lu' zacá.
Cananíu' guleeu guishi lua'.
¡Co' sha shuncu! Pa nga ni...
¡Nuu hru' gunaa!
Letra de Juan Stubi y Taquio Nigui
|
| Ropaje
De la milpa venía en la tarde un jueves.
Por la ladrillera se me alborotó el corazón,
era que tú, mujercita, me dejaste.
¡Que dirán todos! que tú también eres de esas.
Demasiados errores tuviste,
al no decirme que te ibas:
desvariaste y te fuiste:
hasta mis trapos te llevaste.
Desde que dejaste nuestra casa,
adormilado me levanto y veo tu cocina:
utensilios, metate y tus platos,
desde que no estás están boca abajo.
Dormido o despierto
siempre estás en mis pensamientos.
Si de verdad ya te fuiste
con alguien regresame mis ropas raídas.
Mucha gente comenta:
Hoy las bodas parecen mentiras.
Se sirve res, gallina y corona de flores en la tarde...
en eso todo parece real.
Si fueras una dama, mujer,
no terminarías de esa manera.
Pregonas que me quitaste una venda.
¡Tampoco querida! Si a eso vamos...
¡Aún hay mujeres!
Traducción de Oscar Toledo Esteva.
|
Gunáa nibí'na
Guira' hra'bica náa yaase,
gunáa nibí'na,
yaase', ni nánna hranashí.
Bizéete
Náa náca' ti guiña' nayaa,
gunáa nibí'na,
nayana', ne nanishe.
Bizéete
¡Ay!, gunáa nibí'na stine,
gunáa nibí'na,
liinga shunca stine.
Bizéete
Zabe'cabe náa dxi ganashie'lii,
gunáa nibí'na,
ne nabé qui zusianda' lii.
Ti dxi zire'lu hra yu'du'
gunáa nibí'na,
ora bíya' zidi'du.
Bizéete
Sicarúpe bidaani' neelu,
gunáa nibí'na,
zaca'náa ti shunashi lii.
Bizéete
Za'cu ti cayánashie'lii,
gunáa nibí'na,
hracaládxu, jma ganashie'lii.
Bizéete
Pa ma bidié lii guendanabani stine,
gunáa nibí'na,
shi ma hracaládxu, hracaládxu má.
Za'cu ti cayánashie'lii,
gunáa nibí'na,
hracaládxu, jma ganashie'lii.
Bizéete
Pa ma bidié lii guendanabani stine,
gunáa nibí'na,
shi ma hracaládxu, hracaládxu má.
Traducción: Oscar Toledo Esteva
|
| La Llorona
Todos me dicen; el negro,
llorona,
negro pero cariñoso.
Estribillo
Yo soy como el chile verde,
llorona,
picante, pero sabroso.
Estribillo
¡Ay! de mi llorona,
llorona,
tú eres mi shunca.
Estribillo
Me quitaran de quererte,
llorona,
pero, de olvidarte nunca.
Salías del templo un día,
llorona,
cuando al pasar yo te vi.
Estribillo
Hermoso huipil llevabas,
llorona,
que la virgen te creí.
Estribillo
Si porque te quiero, quieres,
llorona,
quieres que te quiera más.
Estribillo
Si ya te he dado la vida,
llorona,
que más quieres, quieres más.
Si porque te quiero, quieres,
llorona,
quieres que te quiera más.
Estribillo
Si ya te he dado la vida,
llorona,
que más quieres, quieres más.
|
Ti Feu
Saá' guiní caabe náa xpadua huíne
saá' guiní caabe quepe che iní lu,
shíndi donda ni napa ti feu náa
saá' guiní caabe náa xpadua huíne
shíndi donda ni napa ti feu náa
Li ma nannu ca feu nga hrana shíi
hrudí guidubi ladxidóo
ne zachaganá ne líi
(Se repite)
Li nga nanu pabiá
Li nga nanu pabiá nga nadxié líi
pa guiní cabe náa neza lúlu
gudxi laa cabe náa nga xpidóolu
Li ma nannu ca feu nga hrana shíi
hrudi guidubi ladxidóo
ne zachaganá ne líi
(Se repite)
Li nga nannu pabiá nga nadxié líi...
Li ma nannu ca feu nga hrana shíi...
Versión en zapoteco: Juan Luis Toledo
|
| El Feo
Que murmuren de mí, vida mía,
deja que lo hagan, no digas nada,
qué culpa tengo si soy un feo,
que murmuren de mí, vida mía,
qué culpa tengo si soy un feo.
Tú sabes que un feo sabe amar,
entrega todo su corazón
y te llevará al altar.
(Se repite)
Tú sabes cuánto te amo,
mi corazón te ama tanto;
si murmuran de mí en tu presencia,
diles que soy tu ídolo santo.
Tú sabes que un feo sabe amar,
entrega todo su corazón
y te llevará al altar.
(Se repite)
Tú sabes cuánto te amo...
Tú sabes que un feo sabe amar...
Autor: Demetrio López López "Deeme"
|
La Petrona
Ndí ngá son ni laa Petrona
Chégu'úndání diidxazá..... (se repite)
Purtí dúnábée huashié'binnixquíidxé'
hrienecha'hui didxastiá..... (se repite)
Nécápé nuú tú hridxi'chi
quépe hriza'laadxéla'.....
Shi dónda nappa tí hru'ndá ca son hrí
ne diidxá ni gu'léniáa.....
Li'i hrunibio'u náa, Petrona,
Guírútti qui hrunéná'ya.....
Pa núza'bé shi'shá dónda, Petrona;
dónda tí pur lii hrezaayá.....
Purtí no'u Shandú niré'nu.
¡Nisi zácaá ngá hrini'lu!.....
Gudi'di Shandú, yanna má no'u, PASCUA
tí gú'ya có'u ga'le Niñu.....
Ora gudiidé hra li'dxu'
neegue' huadxí, bia'zécandá.....
naa jñió'u: Hraca' ze'da shéelalu Tona.....
neepé shiaana no'u: ¡"Nin ñaanda"!.....
Tonahuiini. Lii má nannú',
cayunné guiráa ni no'u.....
Abattí huachee ne lii ¡Nja Petrona!
Shi gúcca shá má qui nó'u.
Autor anónimo. Versión de Eustaquio Jiménez Girón.
|
| La Petrona
Éste es el Son de Petrona,
que canto en zapoteco;
porque muy pocos paisanos
entienden bien el español.
Aunque hay gente que se molesta,
me tiene sin cuidado.
No tengo culpa si canto esta canción
con el idioma con que yo nací.
Tú me conoces, Petrona,
a nadie he lastimado;
si cometí alguna falta, Petrona,
mi amor por ti ha sido.
Dijiste que podríamos salir en "Todos los Santos",
pero siempre dices así.
Pasó "Todos los Santos", y ahora dices:
"Hasta la Navidad, para que veas el Nacimiento."
Cuando pasé por tu casa, ayer por la tarde,
ya oscureciendo, dijo tu mamá:
"Allá viene tu esposo."
Y airada exclamaste: "Ni soñarlo"
Petronita, tú sabes bien,
que hago lo que tú dices.
A ningún lado he ido contigo Petrona,
¿Qué ya no quieres conmigo?
Traducción de Oscar Toledo Esteva.
|